Poliüretan, bir polimer çeşidi olarak organik bileşenlerin üretan bağı kurarak oluşturdukları bir maddedir. Farklı türlerde bulunan poliüretan, bir poliol ve bir izosiyanatın karışımından oluşur.
Poliüretan ham maddesi, poliol ve izosiyanatın belirli oran ve koşullarda karıştırılmasıyla gerçekleşen polimerizasyon reaksiyonu sonucunda oluşur. Bu reaksiyon sırasında da poliüretan köpüğü, sert poliüretan ürünler ve elastomer yapılı poliüretan malzemeler ortaya çıkar. Poliüretan, çok yönlü işleve sahip olarak yalıtımdan kaplamaya, endüstriyel parçalardan yapı sektörüne kadar geniş bir kullanım alanında uygulanır.
Yapı Kimyasalları Uzmanı Baumerk olarak poliüretan nedir sorusunu yanıtladığımız bu içerikte de bu maddenin kullanım alanlarına ve işlevlerine dair bilinmesi gerekenleri sıraladık.
Poliüretan Madde Özellikleri Nelerdir?
PU olarak kısaltılan poliüretan, mekanik ve kimyasal özelliklere sahip olarak birçok sektörde etkin şekilde kullanılır. Başlıca kullanıldığı sektör olan yapı ve inşaat alanında da kimyasal dayanıklılığı ve mekanik esnekliğiyle öne çıkar. Aşağıdaki poliüretan özelliklerini inceleyerek bu maddenin avantajlarını öğrenebilirsiniz:
-
Yüksek mukavemet ve esnekliğe sahiptir: Ham maddesindeki poliol ve izosiyanat bileşenlerinin kontrollü tepkimesi sonucunda hem darbelere karşı dayanıklı hem de elastik bir yapıya sahiptir.
-
Ham maddesi formüle edilebilir yapıdadır: İçeriğindeki poliol ve izosiyanat oranları değiştirildiğinde sert, yarı sert ya da esnek poliüretan türleri üretilebilir. Bu da malzemenin farklı kullanım ihtiyaçlarına ayarlanmasını sağlar.
-
Isı ve ses yalıtımında kullanılır: Düşük ısı iletkenliğine sahip olarak ısı ve ses izolasyonunda yalıtım malzemesi olarak kullanılır.
-
Kimyasal dirence sahiptir: Asitler, yağlar, solventler ve birçok kimyasal maddeye karşı yüksek direnç gösterir. Özellikle endüstriyel alanlarda güvenle kullanılmaya uygundur.
-
Suya dirençlidir: Kapalı hücreli yapısıyla su emme oranı oldukça düşüktür. Nem, rutubet ve su temasına karşı yüzeyleri korur.
-
Aşınma ve darbe dayanımı yüksektir: Özellikle yoğun kullanıma maruz kalan zemin ve yüzeylerde deformasyonu önler uzun süreli performans sağlar.
-
Şekillendirebilir yapıdadır: Farklı formlarda üretilebilir özelliğiyle püskürtme, döküm ve kaplama yöntemiyle kolayca ilgili işlemde kullanılabilir.
Poliüretan Kaplama Malzemeleri Nelerdir?
Poliüretan kaplama, bir yüzeyi dış etkenlerden korumak ve mekanik dayanımı güçlendirmek amacıyla yapılan bir kaplamadır. Sıvı formdaki poliüretan reçine, yüzeye uygulanıp kürlendikten sonra dayanıklı bir film tabakası oluşturur. Bu da yüzeyin hem estetik hem de dayanım açısından daha iyi görünmesini sağlar.
Başlıca poliüretan kaplama malzemeleri ise zemin kaplama, su yalıtımı, elastomer kaplama, boya-koruyucu kaplama, derz-dolgudur. Poliüretan zemin kaplama malzemeleri; endüstriyel zeminler başta olmak üzere otoparklar, üretim depoları, fabrikalarda kullanılır. Bu malzemeler, aşınmaya ve darbeye karşı yüksek direnç göstererek zemini daha dayanıklı hâle getirir. Poliüretan esaslı zemin kaplamaları ayrıca dekoratif etkiyi artırmak amacıyla farklı renk, doku ve yüzey seçenekleriyle uygulanabilir.
Poliüretan su yalıtım kaplamaları ise çatılar, teraslar, temel ve ıslak hacimli yüzeylerde kullanılan sıvı membran ürün grubu içindedir. Bu kaplamalar da yüzeyde ek yeri olmayan elastik bir tabaka oluşturur.
Poliüretan su yalıtımında kullanılan ürünlere dair daha detaylı bilgi için Poliüretan Su Yalıtım Malzemeleri başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Poliüretan Hangi Sektörlerde Kullanılır?
Poliüretanın kullanım alanları oldukça geniştir. Poliüretan hangi alanlarda kullanılır sorusunun cevabı da çok çeşitlidir. Bu maddenin kullanıldığı başlıca sektörler şu şekildedir:
-
Yapı ve İnşaat Sektörü
Yapı ve inşaat sektörünün yalıtım ve kaplama işlemleri için kullanılan malzemelerden biri, poliüretandır. Isı, ses ve su yalıtımı amacıyla çatı, duvar, temel ve zemin uygulamalarında kullanılır. Ayrıca poliüretan köpüğü, boşluk doldurma ve ısı yalıtımı sağlarken poliüretan kaplamalar da yüzeyleri dış etkenlere karşı etkin şekilde korur. Örneğin, Baumerk’in su yalıtımına özel geliştirdiği Poliüretan Esaslı, Tek Bileşenli, Su Yalıtım Malzemesi - PU-B 1K yalıtım alanında kullanılan poliüretana bir örnektir.
-
Beyaz Eşya ve Mobilya Üretimi
Mobilyaların daha esnek yapıda olmalarına etki eden poliüretan sünger, koltuk, kanepe, yatak ve yastık üretiminde kullanılır. Aynı zamanda; buzdolabı, derin dondurucu ve termosifonlarda ısı yalıtımı amacıyla sert poliüretan köpük kullanılır ve enerji verimliliği artırılır.
-
Endüstriyel Zemin Sistemleri
Poliüretan esaslı zemin kaplamaları; fabrika, depo, otopark ve üretim alanlarında da kullanılır. Bu alanlardaki zeminlerin darbeye, aşınmaya ve kimyasallara karşı daha dayanıklı olmasını sağlar.
-
Ambalaj Sektörü
Koruyucu dolgu köpüğü olarak kullanılan poliüretan, özellikle hassas ürünlerin taşınmasında da ürün güvenliğini sağlar. Elektronik cihazlar, cam ürünler, medikal ekipmanlar, beyaz eşya parçaları ve otomotiv komponentlerinin taşınma sırasında darbe emici özelliğiyle ürünlerin güvenli teslim edilmesinde etkilidir.
-
Sağlık ve Medikal Sektörü
Poliüretan ortopedik destek ürünleri, medikal yataklar ve rehabilitasyon ekipmanların üretiminde ek konfor ve hijyen sağlar.
-
Otomotiv Sektörü
Otomotiv sektörünün araç içi ekipmanlarında da poliüretan malzeme kullanımına yer verilir. Araç koltuk süngerleri, iç döşeme parçaları, yalıtım panelleri, tampon dolguları ve sızdırmazlık elemanlarında hafiflik özelliğiyle yakıt verimliliğine katkı sağlar.
Yukarıdaki sektörlerin yanı sıra havacılık, denizcilik, ayakkabı imalatı, elektrik-elektronik sektöründe de poliüretan malzemenin kullanıldığını söyleyebiliriz. Kısacası poliüretan madde, çok yönlü bir madde olarak yüksek performans sunan, dayanıklılığı ve esnekliğiyle modern endüstrinin vazgeçilmez yapı malzemelerinden biridir.
